Scrivener – zaawansowany edytor tekstu do pisania książek i scenariuszy

Scrivener to zaawansowany edytor tekstu, który pozwala autorowi pracować nad książką, pisać opowiadania czy tworzyć scenariusze w nieco inny, powiedziałbym bardziej zorganizowany sposób. Ja jako początkujący pisarz jestem przyzwyczajony do standardowego wyglądu edytora tekstu, z listą funkcji ponad pustą kartką i dwoma linijkami, jedną u góry, drugą po lewej.

Scrivenerze pole edytora tekstu to ledwie część niezwykle rozbudowanej aplikacji. Prawdziwą siłą tego edytora nie jest przesadnie ładny czy intuicyjny interfejs, ale mnogość funkcji, które program nam oferuje.

Scrivener – płatny edytor tekstu dla pisarzy i scenarzystów

Pracę ze Scrivenerem zaczynamy od przedstawionego poniżej menu. Scrivener oferuje nam cztery kategorie predefiniowanych motywów. Są to przede wszystkim szablony dla tekstów beletrystycznych, naukowych, literatury non-fiction oraz wszelkiego rodzaju scenariusze.

scrivener - menu poczatkowe

W beletrystyce znajdziesz trzy motywy, dzięki którym napiszesz powieść lub opowiadanie. Dla powieści przygotowano nawet specjalny szablon z gotowym podziałem na rozdziały.

Tekstom naukowym i literaturze non-fiction zaoferowano trzy różne szablony. Pierwszy typowo dla tekstów non-fiction niemal nie różni się niczym od szablonu dla beletrystyki, drugi przenaczony dla autorów opracowań bazujących na researchu, trzeci dla prac licencjackich i magisterskich.

Najszerszy wybór zaoferowano scenarzystom. Scrivener posiada szablony dla scenariuszy pisanych m.in. z myślą o słuchowiskach emitowanych w BBC, komiksach, scenariuszach filmowych oraz sztukach wystawianych w Wielkiej Brytanii i w Stanach Zjednoczonych. Jeśli w Scrivenerze napiszesz scenariusz filmu lub sztuki, będzie on odpowiadał również wszystkim polskim standardom.

W kategorii różne znajdziesz również szablon tekstu motywacyjnego oraz szablon przepisu kulinarnego.

Jak pisać powieść przy pomocy Scrivenera? Poradnika ciąg dalszy

Pracę ze Scrivenerem najlepiej zacząć od poznania wszystkich funkcji tego edytora tekstu. Po lewej stronie znajdziesz menu, które prowadzi do kilku różnych sekcji. Znajdziesz tam dział lokacji, które zamieściłeś lub zamierzasz zamieścić w historii, dział bohaterów, dział z materiałami potrzebnymi do stworzenia książki i manuskrypt, najważniejszą część, w której będziesz pisać kolejne fragmenty swojej książki.

Na poniższej grafice pokazuję, w jaki sposób możesz stworzyć kolejne pliki z opisami scen, bohaterów i lokacji. Przeciągając pliki tekstowe wewnątrz Scrivenera, możesz je sortować i dzielić na podkategorie. W dziale Characters, który zresztą możesz nazwać jak chcesz, warto umieszczać opisy wszystkich istotnych postaci.

scrivener tworzenie szablonów

W sekcji Places umieść opisy miejsc, dzięki temu nie będziesz popełniał błędów przy przedstawianiu poszczególnych lokacji.

Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się, jak napisać książkę.

Takich działów w Scrivenerze możesz stworzyć ile chcesz. Co więcej, możesz tworzyć sekcje wewnątrz sekcji i segregować właściwie każdy aspekt swojej powieści. Potrzebujesz opisać szczegółowo kilka pokojów w jednym domu? Nic prostszego. Wystarczy, że stworzysz katalog z nazwą dom, a wewnątrz pliki tekstowe z opisem konkretnych pomieszczeń.

Jak zapewne zdążyłeś już zauważyć, w sekcji Manuscript umieścisz trzon twojego projektu. U samej góry znajdziesz obrazkowe menu, jeśli klikniesz w ikonkę, którą zaznaczyłem na czerwono, wyświetli ci się lista rozdziałów i scen książki. To tam musisz dodawać kolejne pliki tekstowe i zapełniać je słowami.

scrivener lista scen i rozdzialow

Klikając w scenę na liście w głównym oknie programu – w kolumnie synopsis – możesz dodać stosowny opis, co pozwoli ci w szybki sposób opisać poszczególne fragmenty powieści. To naprawdę przydatne narzędzie.

Scrivener: tworzenie bohatera

Wczesniej pokazywałem, w jaki sposób dodać opis miejsca i bohatera w bocznym menu. Pusty opis postaci wygląda tak, jak na grafice poniżej.

scrivener tworzenie bohatera

Stwórz taki szablon głównego bohatera i wszystkich postaci drugoplanowych. Dzięki temu będziesz mógł w łatwy sposób naprawiać dziury logiczne w zachowaniu twoich bohaterów.

Więcej o tworzeniu bohaterów możesz przeczytać w moim tekście: Kurs pisania: Tworzymy bohatera

Pisanie scenariusza w programie Scrivener

Interfejs Scrivenera w przypadku pisania scenariusza na pierwszy rzut oka nie ulega zmianie. Jednak kiedy zaczniesz tworzyć, zauważysz, że Scrivener formatuje tekst zgodnie z wytycznymi, obowiązującymi w Hollywood.

scrivener pisanie scenariusza

Pierwsza linijka to nagłówek, w którym umieścisz miejsce i czas danej sceny. Po wciśnięciu klawisza enter Scrivener przechodzi do innego stylu, tym razem odpowiedzialnego za opisywanie akcji w scenie. Jaka jest różnica między nagłówkiem sceny a opisem akcji? W pierwszej linijce wszystkie litery to kapitaliki, zaś w opisie akcji litery wyglądają już naturalnie, jak w każdym edytorze tekstu.

Będąc w trybie tworzenia opisu akcji możesz kliknąć klawisz TAB, który przeniesie kursor na środek edytora tekstu. To linia bohatera. Tam wpisujesz imię osoby, która ma do powiedzenia coś istotnego – lub nie. W ten sposób rozpoczynasz dialog, podstawę każdego scenariusza.

Po wpisaniu imienia musisz tylko wcisnąć enter, żeby przejść do pisania kwestii dialogowej. Jeśli zamiast pisania dialogu, wciśniesz TAB, kursor zostanie przeniesiony nieco w prawo i pojawi się nawias. W ten sposób możesz opisać stan emocjonalny bohatera, który za chwilę coś powie. Kolejny enter przeniesie cię już bezpośrednio do kwestii bohatera.

Jeśli chcesz w szybki sposób wybrać konkretny tryb, wciśnij dwukrotnie klawisz enter. Zobaczysz małe menu, z którego możesz wybrać odpowiedni styl wprowadzania tekstu.

Przygotowywanie scenariusza pod kątem odpowiedniego ostylowania tekstu sprawia, że Scrivener jest idealnym narzędziem dla scenarzystów. Z mojego skromnego doświadczenia mogę powiedzieć, że znalezienie dobrego narzędzia do tworzenia scenariusza nie jest proste.

Celtx, który za granicą święci triumfy, w Polsce poległ także zyskuje coraz większe grono fanów. Dawniej edytor nie potrafił poradzić sobie z polskimi znakami specjalnymi w kompilowanym pliku i wyświetlał krzaczki w miejsce literek ą,ę,ź,ż,ć,ł,ó. Praca w Celtx nie miała sensu. Jednak programiści naprawili usterkę i obecnie działa równie dobrze w języku polskim i angielskim. Dlatego jeśli szukasz wyłącznie edytora do tworzenia scenariuszy może warto spróbować Celtx’a?

Scrivener – cena, zalety i wady edytora tekstu

Scrivener niezaprzeczalnie ma szereg zalet, wierzę, że opisane powyżej funkcje pokazują, jak niezbędne dla pisarza jest to narzędzie. Ale moim zdaniem program ma jedną, moim zdaniem dużą wadę. Kosztuje 44 dolary – około 200 zł. Scrivener za darmo dostępny jest tylko na Linuxa, ale tam jest znacznie okrojony, a praca na nim nie jest tak przyjemna, jak na Windowsie czy na OSX. Niestety kupując licencję na Windowsa, nie otrzymasz licencji także na OSX’a. Co więcej, wersja na komputery Apple’a jest znacznie bardziej rozwinięta. Windowsowska wersja Scrivenera ma zostać zaktualizowana do wersji odpowiadającej Apple’owskiej w 2018 roku, jednak wciąż nie wiadomo kiedy do tego dojdzie.

Obecnie na Windowsa dostępny jest Scrivener w wersji 1.9.7. Jeśli posiadasz Macbooka, możesz kupić Scrivenera w wersji 3.0.

Scrivener oferuje trzydziestodniową wersję próbną. Warto wskazać, że nie jest to trzydzieści dni od pierwszego uruchomienia programu, ale trzydzieści dni liczone w przypadku włączenia aplikacji poszczególnego dnia. Ja korzystałem ze Scrivenera na Linuxie Ubuntu, teraz miałem okazję testować wersję darmową na Windowsie. Narzędzie jest wysoce przydatne, choć część jej funkcji można zastąpić darmowymi odpowiednikami.

Jeśli uważasz, że Scrivener jest dla Ciebie za drogi, przetestuj program Quoll Writer, darmowe narzędzie podobne do Scrivenera, oferujące jednak nieco mniej funkcji, aniżeli opisany tutaj program. Mimo wszystko warto dla wszystkich, którzy nie chcą lub nie mogą inwestować aż tyle w swoją pasję, a chcieliby jednak pójść o krok dalej i tworzyć nieco wygodniej.

Sprawdź też to

Serce vs rozum – pierwszy esej Chucka Palahniuka Według Chucka Palahniuka są dwie drogi uwiarygodniania autorytetu narratora, przez serce lub rozum. Serce to szczerość, narrator nie musi wiedzieć wszystkiego, musi jednak opowiedzieć historię dokładn...
Jakie programy wykorzystuję do pisania książek i o... Tym razem napiszę kilka słów o narzędziach pisarskich, które wykorzystuję podczas pisania książek i opowiadań. Pokażę ci, jaki program do pisania moim zdaniem jest najlepszy, postaram się także opowie...
Scroll Up