Jak napisać opowiadanie?

Patrzę za okno na padający deszcz, na moknących pijaczków i cały ten brudny świat, od którego uciekam w moje historie. I myślę sobie, że podzielę się z Tobą moimi wnioskami, na temat tego jak napisać opowiadanie. Nie traktuj tego jako rad od kogoś mądrzejszego, być może masz większe doświadczenie, lepszy wartsztat. Może jesteś drugim Hemingwayem — Wolfe’a, który tak o sobie myślał nie liczę. Jeśli jednak szukasz przerwy, natchnienia czy pomysłu, moje rozterki i przemyślenia mogą być tym, czego szukasz.

Jak napisać opowiadanie — krok po kroku

Dla mnie najważniejsza jest idea. Bardzo często słyszę wewnętrzne wołanie, żeby siąść do pisania. Czasem jednak bronię się przed tym, bo wiem, że z samej potrzeby pisania nic nie będzie. Bez idei, czegoś co mnie poruszyło i wokół czego zbuduję opowieść nic nie wyjdzie. Chęć pisania dla samego pisania najczęściej kończy się rozgrzebanym pomysłem, słabą historią, której brak jakiegokolwiek drygu.

Lubisz pisać? Zajrzyj do innych tekstów z działu kurs pisania.

Czym jest idea? To pojedyncza myśl, przedmiot, osoba. To coś, co w jakiś sposób na mnie wpłynęło i co mogę potraktować jako ukryty motyw nowej historii. Dlatego nawet jeśli czuję niesamowitą potrzebę stworzenia nowego tekstu, nie siadam do klawiatury, jeśli nie mam w zanadrzu jakiegoś detalu, drobiazgu, wokół którego mógłbym utkać fabularną nić.

Załóżmy jednak, że mam taki drobiazg, powiedziałbym jądro. Jest to tak naprawdę początek pisania opowiadania.

Idea, czyli od czego zacząć opowiadanie?

Idea podczas pisania opowiadania istnieje na meta-płaszczyźnie. Moim zdaniem nie powinna nawet w jawny sposób pojawić się w tekście, który będzie finalną wersją Twojego pomysłu. Idea powinna być efektem przemyśleń czytelnika. Ideę musisz przemycić w wydarzeniach, które przedstawisz. W dialogach, w osobach. We wszystkim, co umieścisz między pierwszą a ostatnią stroną.

Pisząc Bursztynowy Szlak moją ideą była Wielka Wędrówka Ludów. Opowiadanie traktuję jako wstęp do kolejnych historii, które mam zamiar opublikować w bliższej lub dalszej perspektywie. Tytułowy Bursztynowy Szlak łączący Morze Śródziemne z Morzem Bałtycki był natomiast efektem dalszej pracy nad opowiadaniem, to jest wymyśleniem fabuły.

Jak pisać opowiadanie — tworzenie fabuły

Jakiś czas temu spotkałem się z bezkonfliktowym tworzeniem opowieści, tj. z opowiadaniem historii, w której nie zachodzi żaden konflikt. Nie wiem czy jest to w ogóle możliwe, a jeśli tak, nie wiem jak brak konfliktu wpływa na opowieść. Ja natomiast jestem zwolennikiem tradycyjnego planowania wydarzeń. Nie istotne, czy z góry wypisujesz sobie wydarzenia, które mają mieć miejsce, czy robisz to na bieżąco, podczas stukania w klawisze. Na ogół w każdej scenie zachodzi jakiś konflikt. A jeśli go brakuje, to scena najprawdopodobniej nie jest warta tego, żeby ją zostawić.

Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się, jak napisać książkę.

Dlatego kolejnym etapem pisania opowiadania — po znalezieniu idei — będzie wymyślenie głównego konfliktu. Do tego najprawdopodobniej będziesz potrzebował protagonisty i antagonisty, nie istotne w jakiej postaci. Bohater może walczyć z drugim bohaterem, ze społeczeństwem, z losem. Potrzebne są dwie strony, które mają sprzeczne interesy, bądź strona, której coś stoi na przeszkodzie. Musisz więc znaleźć temat, o którym chcesz opowiedzieć. Co więcej, temat ten powinien w jakiś sposób odnosić się do wcześniejszej idei.

Pisanie opowiadania scena po scenie

Kiedy już wymyślisz konflikt, cel i przeszkodę, która stoi na drodze bohatera, musisz zaplanować wydarzenia, układające się w całą opowieść. Wydaje się proste, ale to moim zdaniem najtrudniejszy element. Musisz zaplanować szereg zdarzeń, powiązanych w logiczną całość. Na początku musisz wprowadzić czytelnika w świat, może to być jedna czwarta lub jedna piąta całego tekstu. Pamiętaj jednak, że w opowiadaniu nie ma miejsca na opisy, zwłaszcza zbędne. Wplataj je zgrabnie pomiędzy akcję. Po tym wstępie dochodzi do sytuacji, gdzie bohater na skutek jakiegoś zdarzenia uświadamia sobie cel, marzenie. Na ogół jest to wypadkowa zdarzeń, na które postać nie ma wpływu.

Dalej prowadzisz opowieść tak, by bohater stopniowo zbliżał się do sukcesu. Pozornego. Możesz w tej części umieścić mały kryzys, żeby czytelnik odebrał to jako punkt zwrotny. Ale dopiero w połowie opowiadania dochodzi do zdarzenia, które odsuwa protagonistę od spełnienia. Odsuwa go dalej, niż był na początku. A potem dokopujesz mu jeszcze bardziej.

Zrób wszystko, żeby czytelnik zwątpił w sukces. Niech pomyśli, że już na pewno się nie uda. Odwróć opowieść o sto osiemdziesiąt stopni. Pokaż inny cel głównego bohatera. Niech opowieść znajdzie się na zupełnie innym torze. I kiedy będziesz zmierzał do realizacji drugiego, alternatywnego celu, umieść wydarzenie, przyczyniające się do realizacji pierwszego pragnienia protagonisty. Postaw postać przed trudnym wyborem. Daj jej nawet trzecie wyjście. I wreszcie uderz w najmniej spodziewane rozwiązanie. Zrób to gdzieś pod koniec całej historii.

A kiedy będziesz już kończył historię, umieść tzw. twist, zabawny lub intrygujący zwrot, który może pokazać całość z zupełnie innego kąta. Nie zapomnij też o strzelbie Czechowa. Na pozór nieistotnym elemencie opowiadania, przedstawionym gdzieś podczas wprowadzania czytelnika w świat, który podczas ostatniego punktu kulminacyjnego, wiodącego wprost do zakończenia opowieści, okazuje się niezbędny. Może to być przedmiot, człowiek, myśl czy wydarzenie.

Zaskocz samego siebie.

Sprawdź też to

Serce vs rozum – pierwszy esej Chucka Palahniuka Według Chucka Palahniuka są dwie drogi uwiarygodniania autorytetu narratora, przez serce lub rozum. Serce to szczerość, narrator nie musi wiedzieć wszystkiego, musi jednak opowiedzieć historię dokładn...
Scrivener – zaawansowany edytor tekstu do pisania ... Scrivener to zaawansowany edytor tekstu, który pozwala autorowi pracować nad książką, opowiadaniem czy scenariuszem w nieco inny, powiedziałbym bardziej zorganizowany sposób. Ja, jako początkujący pis...
Scroll Up