Cyberpunk

Od dłuższego czasu czytam i piszę opowiadania będące częścią gatunków takich jak cyberpunk, steampunk i dieselpunk. Jeśli jesteś ciekawy, o co tak naprawdę chodzi z cyberpunkiem – zapraszam!

zapraszam do księgarni

zapraszam do księgarni

czlowiek-demolka-recenzja-filmu
sedzia-dredd-recenzja
Tron-1982-recenzja-filmu
neuromancer recenzja ksiazki
blade runner 2049 - recenzja

zapraszam do księgarni

zapraszam do księgarni

Czym jest cyberpunk?

Cyberpunk jest niejako uosobieniem zasady potrójnego M – Miasto, Masa, Maszyna. Według definicji futurystów są to trzy składowe, stanowiące esencję cybernetycznego świata. Cyberpunk to przede wszystkim duże, przeludnione miasta. Zdemoralizowani przez technikę mieszkańcy skoncentrowani są na prostych i wyniszczających rozrywkach. Społeczeństwo w powieści cyberpunkowej pokazywane jest, jako dekadenckie. W tego rodzaju światach modne jest modyfikowanie własnego ciała; nierzadko w celach przestępczych.

cyberpunk

Motyw przewodni cyberpunku stanowią maszyna i technologiczny rozwój. Pisarze na przestrzeni lat podkreślali znaczenie implantacji. Elektroniczne wszczepy umożliwiły wyniesienie zwykłych obywateli do poziomu nadludzi. Superbohaterów. Robocop po niemal śmiertelnym wypadku został postrachem przestępców, Johnny Mnemonic był w stanie zapamiętać tysiące megabajtów zaszyfrowanych danych. Wspomniane tytuły to właściwie trzon gatunku, jakim jest cyberpunk.

W tego typu opowieściach występuje duża korporacja, definiowana przez wpływ otaczającego ją świata. Społeczeństwa w cyberpunk’u walczą z uciskiem, zaś wolność jednostek została poświęcona w imię jakiegoś wyższego celu. Ważnym motywem cyberpunku jest wszechobecna cyberprzestrzeń. To nie życie ludzkie, a informacja stanowi najwyższą wartość w obowiązującym systemie moralnym.

Cyberpunk w filmach i powieściach

Filmy cyberpunkowe przedstawione są w jednolitej, ciemnoniebieskiej kolorystyce. Wyjątkiem był Matrix, gdzie mieliśmy do czynienia z barwą ciemnozieloną. Dominują mroczne kadry, na których widać kontrastujące, oślepiające neony (Blade Runner). Takie smaczki to kwintesencja cuberpunk ‚u.

Okresem rozkwitu dla cyberpunkowego kina były lata osiemdziesiąte dwudziestego wieku. Wtedy jednym z głównych problemów było przeludnienie naszej planety – kolejnej cechy charakterystycznej dla cybernetycznego i cuberpunkowego świata.

Dla mnie królem cyberpunku jest Philip K. Dick, autor powieści Czy androidy śnią o elektronicznych owcach? Ridley Scott postanowił zekranizować tę książkę. Nie odtworzył jednak historii Dicka, ale w równie interesujący sposób podjął temat sztucznej inteligencji. W swoim filmie zadał pytania: czy samoświadomy robot wciąż można nazywać maszyną? Czy robot, świadomy własnej egzystencji, pozbawiony zasilania umiera? To naprawdę ważne pytania dla cyberpunku.

Widać tu odniesienia do tematu rozpoczętego przez Isaaca Asimova. Pomysł trzech praw robotyki w cyberpunk ‚u był wielokrotnie poruszany w wielu opowiadaniach, filmach i pracach naukowych. Teorię Rosjanina obalono, jednak samo zagadnienie nadal nie zostało rozwiązane.

cyberpunk w filmach

Pod koniec XX wieku i na początku XXI stulecia powstało wiele produkcji cyberpunkowych. Keanu Reeves już przed Matrixem nie był zbyt popularny. Było tak między innymi dzięki głównej roli w Johnnym Mnemonicu. Historii o przemycaniu informacji wewnątrz własnego mózgu. Podobny wątek cztery lata później wykorzystano we wcześniej wspomnianej Matrycy. Jednak z posiadanych przeze mnie informacji, pierwszy raz podłączenie swojego ciała do sieci zaprezentowano w Anime Ghost In the Shell. To stąd Wachowscy czerpali inspirację. Ale zrobili to na tyle dobrze, że Matrix stał się ikoną cyberpunku.

Ojcem cyberpunku nazwałbym bezsprzecznie Williama Gibsona, autora Trylogii Ciągu. Sztywne ramy gatunku, które autorom narzucają pewną koncepcję świata, spowodowały, że po jakimś czasie trudno było stworzyć coś oryginalnego. Dlatego też kolejni pisarze zaczęli naginać uniwersum stworzone przez Gibsona.

Cyberpunk w Anime

Ja bardziej od cyberpunku wolę jednakże dieselpunk i steampunk, choć nie ukrywam, że także dobrze napisana powieść z gatunku cyberpunk czy właściwie nakręcony film cyberpunkowy to coś, co chętnie obejrzę i przeczytam. Nie jestem miłośnikem Matrixa, ale Ghost in the shell czy Neon Genesis Evangelion zrobiły na mnie spore wrażenie. To oczywiście tytuły Anime, które także są częścią gatunku takiego jak cyberpunk.

Jestem natomiast szalonym fanem Blade Runnera, w Polsce znanego jako Łowca androidów. Mam jednak na myśli bardziej film z Harrisonem Fordem w roli głównej. To dla mnie jeden z najlepszych tytułów jeśli chodzi o cyberpunk w ogóle. Nie można też zapomnieć o książce Czy androidy śnią o elektrycznych owcach która stanowiła podstawę do nakręcenia wspomnianego przed chwilą cyberpunkowego dzieła Łowca androidów.

Scroll Up